Gratis Inland ECDIS voor de binnenvaart met ondersteuning en meegeleverde bIENC dieptekaarten, als alternatief en aanvulling voor CoVadem of Tresco, gebaseerd op OpenCPN. Momenteel meegeleverde dieptelagen van Rijn, Donau, Waal, IJssel, Nederrijn en Lek. Liever papieren PDF dieptekaarten (Tiefenatlas)? Zie dan dieptekaarten
De PegelTiefgang Inland ECDIS is een gratis Inland ECDIS kaartprogramma voor Windows gebaseerd op OpenCPN. Het is aangepast zodat het, in tegenstelling tot de originele versie van OpenCPN, de IENC 2.4-standaard met bIENC-dieptelagen ondersteunt. Het toont de gemeten diepte van de vaarweg op de kaart en door middel van live waterstanden ziet u precies hoeveel water waar staat, zoals we gewend zijn van de Oostenrijkse Donau en CoVadem op de Rijn. Met de juiste instellingen neemt het de AIS en positie over van het navigatiesysteem dat toch al aan boord staat. Momenteel zijn er door mij gemaakte dieptelagen voor de Duitse en Nederlandse Rijn, Beierse Donau, Waal, IJssel, Nederrijn en Lek tot aan Krimpen beschikbaar, met een uitbreiding verwacht voor de Maas, de Moezel en hopelijk nog vele extra rivieren. Bovendien zijn de door de overheden gemaakte dieptelagen op de Donau beneden Passau ook beschikbaar, maar nog zonder realtime waterstandscorrectie.
Binnenkort beschikbaar
Het programma vaart op dit moment mee aan boord van een aantal schepen om het te testen. Zodra het klaar is voor iedereen komt hier de downloadknop te staan. Wilt u het als eerste weten, of alvast meetesten? Meld u dan aan in de WhatsApp-groep.
Bij de eerste start krijgt u een melding van Windows
Dat is normaal, het programma is nieuw en Windows kent de uitgever nog niet. Klik in het blauwe venster op „Meer informatie“ en daarna op „Toch uitvoeren“. Bij latere updates gebeurt dat niet meer.
Wat het kan
Hoge resolutie dieptelagen in het kaartbeeld
Dieptegegevens (bathymetrie), niet alleen in de geul waar gevaren wordt maar ook daarbuiten, voor Rijn, Waal, Nederrijn, Lek, IJssel en de (Duitse) Donau. Voor de Maas, de Moezel en en andere rivieren worden ze verwacht.
Actuele waterstanden
De dieptes worden doorlopend omgerekend naar de actuele waterstand, voor de rivieren waar realtime waterstandsgegevens voor beschikbaar zijn. U ziet de diepte die er op dit moment staat, niet die bij het laagwaterreferentievlak, zodat u zelf niet meer hoeft te rekenen. Zet de safety contour onderaan het scherm (SC … m) op uw huidige diepgang plus 30 à 40 cm marge om te zien waar u wel en niet kunt varen. Wit is veilig, lichtblauw is veilig maar minder dan 50 cm boven de onveilige diepte, donkerblauw met zwarte contour is te ondiep om overheen te varen.
AIS vanaf het boordsysteem
Neemt AIS-doelen en de eigen positie via het boordnetwerk over van het bestaande navigatiesysteem. Volg de installatiewizard, daarna zou het moeten werken. Bovendien met handige voorspellers die laten zien waar u over een tijd van een instelbaar aantal minuten bent met de huidige koers, snelheid en rotatie. Pas de voorspellingstijd aan met de „PRED“ optie boven of naast de safety contour instelling.
Houdt zichzelf bij
Kaarten en programma werken zichzelf bij zodra er internet is. Er hoeft niets manueel gedownload of bijgeïnstalleerd te worden, u krijgt vanzelf een melding of het wordt vanzelf geïnstalleerd wanneer het schip niet in beweging is.
Met de meegeleverde bIENC dieptelaag en actuele waterstandZonder, zoals de kaarten door Rijkswaterstaat worden gemaakt
Voorbeeld van de harde laag bij Nijmegen, zoals te zien is de binnenbocht met de jachtengeul dieper dan de buitenbocht, in tegenstelling tot wat je van een natuurlijke rivier zou verwachten.
Met de meegeleverde bIENC dieptelaag en actuele waterstandZonder, zoals de kaarten door Rijkswaterstaat worden gemaakt
Zie hoe misleidend de ingetekende vaargeul is. De ondiepte onder de brug De Oversteek bepaalt momenteel de minstgepeilde diepte omdat hij zogenaamd „in de vaargeul ligt“, maar in de praktijk vaart iedereen er omheen, in de daadwerkelijke diepe geul die aan de linker in plaats van de rechter oever zit. Daarom wordt de MGD ook massaal genegeerd, omdat het niet representatief is voor waar schepen varen. Zie ook de faq
Installatie
Zodra de downloadknop hierboven verschijnt: klik erop en sla het bestand op.
Dubbelklik op het gedownloade bestand.
Klik in het blauwe Windows-venster op „Meer informatie“ en daarna op „Toch uitvoeren“.
Klik op „Ja“ als Windows het nog een keer vraagt.
In de installatiewizard steeds op „Volgende“, of pas de standaardinstellingen aan.
Bij de eerste start vraagt de Windows-firewall toestemming: vink beslist „Privénetwerken“ aan en sta de toegang toe, anders komt er geen AIS binnen.
Verbinding met GPS en AIS
Om AIS en positie binnen te krijgen, en dus te zien waar uw schip in de geul vaart, moet het navigatiesysteem, Tresco of een ander, de gegevens op het boordnetwerk zetten of op een andere manier versturen. In de PegelTiefgang Inland ECDIS zelf hoeft daarvoor niets ingesteld te worden. Wanneer er geen kaartsysteem aan boord is kan dit programma ook direct met de GPS en AIS communiceren, maar let erop dat dit geen goedgekeurde navigatiesoftware is. Voor niet-beroepsvaarders die geen alternatief hebben kan het alsnog handig zijn. In principe worden alle plugins van OpenCPN ondersteund, maar daar houd ik mij verder niet mee bezig. Als alternatief kan ook een telefoon gebruikt worden met een app die het GPS-signaal via bluetooth naar de computer stuurt, daar zijn tutorials voor te vinden op internet.
Open Instellingen → Systeem… Het wachtwoord is meestal 0000.
Ga naar Kanalen.
Stap 1 en 2: Instellingen → Systeem, daarna Kanalen.
Zet Transmit NMEA via UDP port aan, in de onderste helft van de pagina.
Stap 3: Transmit NMEA via UDP port staat in de onderste helft van de pagina.
Vul in het eerste vak poort 10110 in.
Vul in het veld Broadcast-adres het adres in dat het programma toont bij Help → Positie en AIS ontvangen van Tresco, daar waar op de afbeelding hieronder 255.255.255.255 staat. Dat adres is per schip anders, dus het staat hier niet.
Laat Gebruik communicatieserver op adres: uitgeschakeld. Die optie stuurt de gegevens naar een server op afstand in plaats van het boordnetwerk, en dat is hier niet de bedoeling.
Stap 4, 5 en 6: poort, adres en de communicatieserver die uit moet blijven.
De menunamen staan met opzet in het Nederlands. Zo heten ze op het scherm van Tresco, en daar moeten ze gevonden worden.
Wat er ingesteld moet worden
Uitvoertype
UDP (broadcast)
Doeladres
Het adres dat het programma toont bij Help → Positie en AIS ontvangen van Tresco
Poort
10110
Formaat
NMEA 0183
Als er niets verschijnt
Zitten beide apparaten in hetzelfde netwerk, dus op dezelfde router en in hetzelfde subnet?
Staat de uitvoer in het boordsysteem echt aan en is die niet alleen ingesteld?
Windows-firewall: bij de eerste start moet toegang tot privénetwerken toegestaan worden. Weggeklikt? Vul dat aan onder Windows-beveiliging → Firewall → App via firewall toestaan.
Staat op het boordsysteem een andere poort ingesteld, pas die dan aan in de PegelTiefgang Inland ECDIS onder Opties → Verbindingen.
Zijn er per ongeluk instellingen veranderd, dan zet Help → Aanbevolen instellingen herstellen ze terug zoals ze na de installatie stonden.
Belangrijke mededeling
Dit programma is een elektronische binnenvaartkaart volgens de CCNR-Inland-ECDIS-standaard, in de informatiemodus. Het biedt geen radaroverlay en is niet bedoeld voor de navigatiemodus. Dit geldt zolang het programma in de Inland-ECDIS-modus draait, met actuele Inland-ENC-kaarten en op een beeldscherm dat vanaf de stuurstand afleesbaar is.
Wat het doet: het toont de officiële Inland-ENC-kaarten, uw eigen positie en de AIS-doelen die het boordsysteem doorstuurt, en onze dieptelaag omgerekend naar de waterstand van dit moment.
Wat het niet doet: het is geen typegoedgekeurde apparatuur, het heeft geen radaroverlay, en het vervangt geen installatie die aan boord voorgeschreven is.
Dieptegegevens zijn een momentopname en kunnen verouderd zijn. In Nederland worden er regelmatig peilingen uitgevoerd, in Duitsland helaas niet. CoVadem heeft een meetnetwerk van eigen schepen die realtime de vaarwegdiepte meten op de plekken waar gevaren wordt. De dekking is daarom minder en vaak niet aanwezig buiten de geul, in tegenstelling tot dit programma, maar ondieptes die recent zijn ontstaan door bijvoorbeeld tornen zullen in CoVadem sneller geactualiseerd worden dan in dit programma.
Waarschuwing voor de data van de Duitse Rijn: dit zijn vrij oude peilingen. De Rijn verandert niet veel door zijn vele kribben maar ook in het gebergte lijken de dieptes soms tientallen centimeters af te wijken (bijvoorbeeld in het Geisenrückenfahrwasser) vergeleken met de Tiefenatlas en ook uit eigen ervaring (ondanks dat het altijd moeilijk is om echolood metingen met diepte te vergelijken door squat). Er wordt gezocht naar betere peilingen maar voor nu is dit het beste wat we hebben en in ieder geval meer dan niks. Heeft u betere data, of data van andere rivieren? Ik kom graag met u in contact
De verantwoordelijkheid voor het veilig voeren van het schip ligt uitsluitend bij de schipper. Voor schade die voortvloeit uit het gebruik van dit programma wordt geen aansprakelijkheid aanvaard.
Hulp
Werkt er iets niet dat u ook met behulp van Google of AI-programma's als ChatGPT (probeer het alstublieft daar eerst mee) niet gefixt krijgt, zoals onverwacht crashen? Klik dan in het programma op Help → Probleem melden. Er verschijnt een code van zes tekens, geef die door. Daarmee is na te kijken wat er misging op uw computer op afstand.
Gebaseerd op OpenCPN (opencpn.org), GPL v2. Kaartgegevens: EuRIS en de nationale vaarwegbeheerders. Dieptegegevens: verschillende bronnen, maar eigen bewerking om ze in het juiste formaat te krijgen. Live waterstanden uit de PegelTiefgang waterstanden API met meerdere extra fallback bronnen om de beste betrouwbaarheid te garanderen.